Hoe kun je omgaan met angst?

Iedereen heeft wel eens angstgevoelens. Angst, onzekerheid, boosheid, verdriet, het hoort bij het leven. Het wordt echter lastig als je regelmatig last hebt van angst of onzekerheid. In dat geval is het heel belangrijk je deze gevoelens niet wegduwt. Angst en onzekerheid verdwijnen dan niet. Deze gevoelens nemen juist af door ze toe te laten of te verdragen.

Het kunnen verdragen van angst wordt ook wel angsttolerantie genoemd: het vermogen om angst of spanning te verdragen in plaatst van angst te vermijden.

Angsttolerantie: dingen onder ogen zien
Een goede manier om met angstige situaties om te gaan, is om de situatie te bekijken, te checken, onder de ogen te zien, aan te gaan. Angsttolerantie is het tolereren van het onzekere gevoel als u iets nieuws doet en onzeker bent over hoe u het aan moet pakken.

Als u het gevoel tolereert, dan zult u merken dat het gevoel na een tijdje afneemt. U merkt dat de gevolgen minder erg zijn dan u dacht. U merkt dat u toch vaardig genoeg blijkt om de situatie aan te kunnen.

Wanneer angst verdragen?
Wanneer is het verstandig om situaties te vermijden en wanneer om ze onder de ogen te zien? Wanneer beschermt u zich tegen angst en wanneer tolereert u uw angst?
In fysiek bedreigende situaties is dat vaak niet moeilijk te herkennen: als u denkt dat uw tegenstander sterker is dan u, dan kunt u het beste vluchten; als u denkt dat uzelf sterker bent, dan kun je soms beter vechten. Bij een aankondiging van een natuurramp kunt u uzelf vaak het best beschermen door het gebied te verlaten. U kunt beter zorgen dat uw auto goed in orde is om een ongeluk te voorkomen.
Veel situaties zijn op een andere manier bedreigend. Het is geen fysieke dreiging maar een persoonlijke dreiging. Ze zijn bedreigend omdat u denkt dat u tekortschiet, dat u gaat falen of dat u iets verkeerds gaat doen. Ook kunt u angstig zijn voor gebeurtenissen die mogelijk kunnen gebeuren zoals een ongeluk of een inbraak, die echter nog niet gebeurd zijn. In die gevallen is het echter niet nodig om de angst te vermijden. Het kan zelfs nadelig zijn.

Wat is er precies zo vervelend aan een verkeerde indruk maken of aan tekortschieten?
Het is gewoon een rotgevoel om tekort te schieten. U krijgt er soms een kleur van, of hartkloppingen of u voelt u stom en raakt van slag. In zo’n situatie is de dreiging zelf vaak helemaal niet in beeld. Ook bij het bedenken dat u een erge ziekte kunt krijgen of dat uw huis zou kunnen afbranden, is er geen echte dreiging.
Er is geen duidelijke dreiging, maar wel een duidelijk rotgevoel. Dit is precies wat sommige mensen proberen te vermijden, namelijk het gevoel zelf. Mensen vermijden niet meer een echte angstige situatie, maar ze vermijden het angstige gevoel.

Het is belangrijk om te beoordelen waarom het gaat in de situatie, om een dreigend gevoel met daaraan gekoppeld een echte dreiging (zoals fysiek gevaar, ziekte, een ongeluk, een natuurramp, een ander die je kwaad doet of verstoot) of alleen om een dreigend gevoel zonder echte dreiging (zoals tekortschieten, niet aardig gevonden worden, de mogelijkheid dat u een erge ziekt krijgt of dat uw huis afbrandt). Vluchten en je beschermen is prima als het gaat om daadwerkelijke dreiging waar u niets aan kan doen. Onder de ogen zien en de situatie aangaan is beter als er geen werkelijke dreiging is of als er een dreiging is waar u wel iets aan kunt doen.

Samengevat zou u angst (nog) beter kunnen verdragen door:

● uw gevoel van angst te accepteren, het gaat over als u het verdraagt
● Uzelf te overtuigen dat u er tegen kunt als u toch iets overkomt waar u bang voor was
● te beseffen dat de meeste dingen waar u bang voor bent nooit zullen gebeuren
● te merken dat vermijden van angst goed werkt op korte termijn, maar dat het u belemmert op de langere termijn
● irreële gedachten te herkennen die u onnodig angstig maken
● te stoppen met het oplossen van uw angst door er eindeloos over te denken.

Mensen kunnen alleen dingen opnemen waar ze aan toe zijn. Wilt u beter kunnen omgaan met onzekerheid? Wilt u minder piekeren? Een coach of psycholoog kan u helpen om de juiste dingen aan te reiken om uw angstgevoelens (nog beter) te verdragen.

Geraadpleegde literatuur:
IJzermans, T. en Dirkx, C. (1997). Beren op de weg, spinsels in je hoofd. Zaltbommel:
Uitgeverij Thema
Hermans, H. (2000). Je piekert je suf. Amsterdam: Boom

Succes en vriendelijke groet,

Karina de Groot